Åland-eilanden (Finland)
De Zweedssprekende Finse eilandengroep Åland, circa 38 kilometer ten oosten van Zweden in de Oostzee, vierde 9 juni 2011 negentig jaar zelfbestuur. Het gaat goed met de 28.000 inwoners, maar ze kijken met argusogen naar de politieke ontwikkelingen in Helsinki.
De Åland-eilanden zijn ook bij Zweden een populaire toeristische bestemming. Åland is leuk als uitvalsbasis voor kanotocht door de archipel tussen Stockholm en Helsinki, maar ook als fietseiland of om paard te rijden. Om toeristen naar het hele eilandenrijk tussen Zweden en Finland te trekken werkt Åland samen met de oostkust van Zweden en de westkust van Finland in het project Skärgårdsleden.
PS
De populistische Perussuomalaiset (Ware Finnen; PS) boekte in april 34 zetels winst in het Finse parlement en werd daarmee landelijk de derde politieke partij. De PS wil de ruimte voor de Zweedse taal en cultuur, onder meer op scholen en in de strijdkrachten, beperken. Finland was tot 1809 Zweeds grondgebied, maar kwam door een oorlog in Russische handen.
Officieel is er voor de Zweedssprekende Ålanders geen vuiltje aan de lucht. De Finse minister van Buitenlandse Zaken, Alexander Stubb, zei eind mei dat Åland met zijn status aparte een goed ‘waardemerk’ is voor Finland. Maar Ålands regeringschef Viveka Eriksson zei begin juni vanuit de eilandhoofdstad Mariehamn tegen Zweedse journalisten daar niet zo gerust op te zijn. ,,Het wordt na de verkiezingen nog moeilijker voor Zweedssprekenden in Finland.”
Het was de Volkenbond, een voorloper van de Verenigde Naties, die in 1921 besloot dat Åland aan Finland toekwam. Maar ook dat de eilandengroep binnen de Finse staat zelfbestuur kreeg. Het eigen parlement van Åland hield op 9 juni 1922 zijn eerste vergadering en die dag geldt wat Bevrijdingsdag in Nederland is.
Tax-free
Åland koestert zijn bijzondere positie. Het is net als Finland wel lid van de EU, maar het doet niet mee aan het Europese belastingstelsel (tax-free-inkopen binnen de EU). De Zweedse kroon is op de eilanden bijna even populair als het wettig betaalmiddel euro. Finland kent een leger, Åland is gedemilitariseerd. De eilandjongeren hoeven niet op te komen voor de Finse dienstplicht.
Met scheepvaart, handel en toerisme houdt Åland het hoofd opmerkelijk goed boven water. De werkloosheid is slechts 2,5 procent en de bevolking groeide de afgelopen vijftien jaar met drieduizend inwoners.
Veerboot
Dagelijks vaart er een veerboot tussen Grisslehamn, ten oosten van Uppsala in een noordelijke uitloper van de provincie Stockholm, en Åland. Dankzij de Eckerö Linjen ben je zo in 2:00 tot 2:15 uur vanuit midden-Zweden in Finland. Ook Vinking Line vaart vanuit Zweden naar Åland, vanuit Kapellskär bij Norrtälje en vanuit Stockholm.
© 2011 Marcel Burger voor Wereldwijzerzweden.net
